2021 ж. 8 қазан
Қадырғали Жалайыр
Қадырғали Жалайыр (XVI-XVII ғасырдың басы) — аса көрнекті орта ғасыр тарихшысы.Ол би және аса білімді кісі болған. Шығыс тарихын және мұсылман мәдениетінің тарихын жетік меңгерген. Араб, парс...
2021 ж. 8 қазан
Қызғалдақ
Қызғалдақ — лалагүлдер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін пиязшықты өсімдік. Қазақстанның далалық аймақтарында жиі кездеседі, 32 түрі бар, оның 11 түрі — Қазақстанның эндемигі болы...
2021 ж. 8 қазан
Қобыланды Тоқтарбайұлы
Қобыланды батыр (XV ғ.) — аты аңызға айналған халық батыры. Шыққан тегі — Қыпшақ, оның ішінде Қара Қыпшақ. Халық жадында сақталған әңгімелерде, халық шежірелерінде оны көбіне «Қар...
2021 ж. 8 қазан
Қазақстанның ордендері
Орден — латын тілінен аударғанда «сап, дәреже, топ» деген мағынаны білдіреді. Батыс Еуропада орта ғасырларда монахтық, діни-әскери ұйымдар, құпия бірлестіктер "Орден" де...
2021 ж. 8 қазан
Қосмекенділер
Қосмекенділер — хордалылар типі, омыртқалылар тип тармағының бір класы. Қосмекенділердің 2 класс тармағы: доғаомыртқалылар, жұқаомыртқалылар, 3 отряды (құйрықсыз қосмекенділер, құйрықты қосме...
2021 ж. 8 қазан
Қорқыт Ата
Қарақожа ұлы Қорқыт Ата қазіргі Қызылорда облысы, Қармақшы ауданына қарасты Сырдария өзенінің төменгі жағасында, Жаңакент (Иеникент) қаласында ( VIII—IX ғ.ғ.) өмір сүрген. Өз халқының бақыты ...
2021 ж. 8 қазан
Қарақұмдағы халық құрылтайы
XV ғасырдың 50-ші жылдары басталған ойраттардың қазақ даласына шабуылы бірде күшейіп, бірде бәсеңсіп отырған. 1708 жылы жоңғарлардың жаңа шабуылы басталып, қазақтарды Ташкентке қарай ығыстырды. Мұн...
2021 ж. 8 қазан
Қасымхан Балуан
Қасымхан жас кезінде бір бай орыстың жылқысын бағады. Жаздыгүні демалысқа келген байдың Петербургтегі офицер баласы мен Қасымхан достасып кетеді. Бірде екеуі ат қорадағы жылқыларды өзендегі суға тү...
2021 ж. 8 қазан
Қазақстан медальдары
«Ерлігі үшін» медалімен қиын-қыстау кезде адам өмірін сақтап қалған азаматтар марапатталады. Суға кеткендерді құтқарған, адамдарды өрттен аман алып қалған, дүлей апаттар кезінде адамдар...
2021 ж. 8 қазан
Қамар Қасымов
Қамар Қасымов (1893-1966) — қазақ арасынан шыққан кәсіби шебер, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері. Ол Павлодар облысы Баянауыл ауданында дүниеге келген. Қамар Қасымов жасынан қолөне...
2021 ж. 8 қазан
Қазақша жыл санау жүйесі
Жыл санаудың өзіндік үлгісі қазақ халқында да бар. Қазақтар жылды мүшел арқылы санайды. Бір мүшелді он екі жыл құрайды. Әр жылға он екі аңның аты берілген. Олар: тышқан, сиыр, барыс, қоян, ұлу, жыл...
2021 ж. 8 қазан
Құлан
Құлан — тақтұяқтылар отрядына жататын жабайы жылқы. Сыртынан қарағанда құланның есекке де (басы үлкен, құлағы ұзын, құйрығы қысқа, кекілі жоқ, жалы тік), жылқыға да (жүріс-тұрысы ширақ, дене ...
2021 ж. 8 қазан
Қарахан кесенесі
Сәулет өнерінің тамаша туындыларының бірі — Қарахан кесенесі. Ол Тараз қаласындағы «Ежелгі Тараз ескерткіштері» қорық-мұражайында орналасқан. Кесене Қарахан әулетінен шыққан хан Ш...
2021 ж. 8 қазан
Қайрат Рысқұлбеков
Рысқұлбеков Қайрат Ноғайбайұлы — 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісінің қаһарманы. Қайрат Рысқұлбеков 1966жылы Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы Бірлік ауылында дүниеге келген. 1973-81 жылдары Шу ауд...
2021 ж. 7 қазан
Көпклеткалылар типі
Губкалар типі (Spongia). Бұл типке ең қарапайым көп клеткалы организмдер жатады, бірақ клеткалары жіктелген. Губкалардың 3000-ға жуық түрі белгілі. Теңіз мекендеушілері болғандықтан, су түбінде нем...
2021 ж. 7 қазан
Клеткалардың көбеюі
Клеткалардың көбеюі немесе пролиферация (лат. proles — ұрпақ, ferre -әкелу) — клеткалардың жаңаруы мен өсуіне алып келетін процесс. Бұл процесс бірклеткалылар үшін де, көпклеткалы орган...
2021 ж. 7 қазан
Фотосинтез туралы мәлімет
Фотосинтез — бұл өсімдіктердің жасыл жапырақтарында судан және атмосферадағы көмір қышқылы газынан хлоропластардағы хлорофиллдер сіңірген күн (жарық) энергиясын пайдалана отырып органикалық қ...
2021 ж. 7 қазан
Фагоцитоз дегеніміз не
Фагоцитоз (грек. Phagos — жалмау және cytos — клетка) процесінің мәні сол, лейкоцит-клеткалар (макрофагтар мен нейтрофилдер) өздерінің клеткалық мембраналарын томпайту арқылы қатты затт...
2021 ж. 7 қазан
Пиноцитоз дегеніміз не
Пиноцитоз (от грек. ріпо — ішу және cytos — клетка) деп клеткалар сұйықтықтарды және оларда болатын жоғарғы молекулалы заттарды плазмалық мембрананың дүмпуі арқылы сорып алу және көпірш...
2021 ж. 7 қазан
Қоңыр балдыр
Қоңыр балдыр (Рһаеорһуіа) — төменгі сатыдағы споралы өсімдіктер. Сабағы, жапырағы, тамыры, гүлі болмайды, денесі құрылысы бірдей тканьнен құралған. Құрамында фукоксантин пигменті болғандықтан...
2021 ж. 7 қазан
Қорқыт ата кесенесі
Қорқыт дананың қабірі қай жерде екенін тап басып айту мүмкін емес. Оның кесенесі туралы көнекөз адамдардың әрқайсысы әр түрлі айтады. Неғұрлым анығы һәм атақтысы — Сырдарияның төменгі ағысынд...
2021 ж. 7 қазан
Инфузориялар типі
Инфузориялар типі (Infusoria). Бұл типтің құрамында 6000-нан аса түр бар. Көптеген экологиялық қуыстардың мекендеушілері болып табылады. Еркін тіршілік ететіндер, паразитті тіршілік ететін инфузори...
2021 ж. 7 қазан
Құмкент
Оңтүстік Қазақстандағы Шолаққорған ауылынан 30 шақырым жерде ортағасырлық Кұмкент қаласының орны сақталған. Ол XIII-XIV ғасырларда Таластан Сайрамға қарай созылған керуен жолы бойындағы ірі сауда о...
2021 ж. 7 қазан
Жануарлар мен өсімдіктердің ұлпалары
Көпклеткалы организмдердің клеткалары үшін мамандану және бірігу тән, осылардың нәтижесінде олар ұлпалар деген атқа ие болған құрылымдар түзейді олардан органдар қалыптасады. «Ұлпа» дег...