2020 ж. 7 қаңтар
Қазақ-қырғыз достығы
Бір жолы Әшімнің Құлжадағы қазақ-қырғыз ұйымшасында тұрған кезі екен. Әшімнің жақын досы, қырғыздың атақты күйшісі Асанәлі екеуі бір қырғыз семясында қонақ болса керек. Бозаға қызған соң Әшім мен А...
2020 ж. 7 қаңтар
Салкүрең
Ертеде өнері елге таңсық, өлеңіне қауым ғашық, күйімен ессізге ес бітіріп, естінің делебесін қоздыратын атақты Жанжігіт дейтін сал болған екен.
2020 ж. 7 қаңтар
Шамшырақ тас
Ол заманда, жазда, қазақ ауылдары мал жайылымын өзгертіп, бір жерден екінші жерге көшіп-қонып отырған. Сондай бір көште Тананың әкесі Тілеміс би үлкен ұлы Тананың киіз үйін ең алдымен көшіріп, жайл...
2020 ж. 7 қаңтар
Әміренің арманы
Әміре — Алтайда туып, кейінірек Еренқабырғаға көшіп келіп мекендеген. Күйші, қолөнершілікпен жан бағып, етікші, ағашшы, темірші болған. Жас ортасында әйелі қайтыс болып, жалғыз ұлынан басқасы...
2020 ж. 7 қаңтар
Жанғара күйші
Бір күні мастанған бай атақты Жанғара күйшіні шақырып алып:
2020 ж. 7 қаңтар
Самұрықтың зары
Ертеде самұрық атты құс болыпты. Оның жан-жануар біткенге қастығы жоқ екен. Бұл өңірге жазда келіп балапандап, балапанын ұшырғаннан кейін, басқа бір өңірге қыстап келуге кетіп қалады екен. Зәулім а...
2020 ж. 7 қаңтар
Бал бұрауың
Ертеде Маңғыстау түбегінде бір байдың Балбике деген әйелі болыпты. Балбике — әрі ақылды, әрі ел-жұртына беделді болған екен. Бірақ ол бала көтермей, бай Балбикенің үстіне жас әйел алыпты. Екі...
2020 ж. 7 қаңтар
Үш балам
Мұхит Битеновтың күйі. «Үш балам» күйін 1962 жылы автордың өзі орындап, оның шығу тарихын да айтып берді.
2020 ж. 7 қаңтар
Қосбасқан (ІІ нұсқа)
Мүкей мен Жайыр жортуылда жүріп бір байдың қыз ұзату тойына қатынасып қалады. олар өздерінің атын-жөнін құпия сақтап, отау үйінде болып жатқан жастардың сауығына кіреді.
2020 ж. 7 қаңтар
Желмаяның желісі
Ерте заманда бір батыр болыпты, ол елі десе жанын үзеді екен. Бір күні елін ұры шауып кетіпті. Ол қасына қалың қол ертіп жауын қуалап, шауып кеткен малын қайтарып әкелуге жол тартыпты. Батыр желмая...
2020 ж. 7 қаңтар
Әттең, жалған, тұл дүние
Қараңғылық пен надандық жайлаған өткен заманда күн сайын үдеген сары ауру, елді өрттей шарпып, өлім көбейіп, ауыл адамдары көмуге үлгермей қарбаластаныпты. Бұл дерт Мүкейдің де бауырын жалап, үрім-...
2020 ж. 7 қаңтар
Терісқақпай
Айсыз түн, қызыл іңір. үштас жайлауының төрінде отырған Қара Оспан бидің сегіз қанат ордасының жанынан жалғыз өтіп бара жатқан Мүкей, үй ішінде шертіліп жатқан күйді құлағы шалады да, атын қалтарыс...
2020 ж. 7 қаңтар
Сары өзен (ІІ нұсқа)
Ертеде, қалмақтардың жаугершілік заманында, қалмақтар қазақ ауылдарына шабуыл жасап, адамдарын тұтқындап, малдарын айдап кетіпті. Сол тұтқынның ішінде жылқышы Саймақта бар екен. Қалмақ елінде Сайма...
2020 ж. 7 қаңтар
Екі мереке
Қожанасыр «8 март — Халықаралық әйелдер мейрамы» күні көршісі Сабырдың үйіне барып қапты. Сөйтсе Сабыр жасалған стол басында арақ ішіп, мәз болып отыр екен. Әйелі Тарагүл күле жүр...
2020 ж. 7 қаңтар
Мен тірі кезімде мына арамен жүретінмін
Бір күні Қожа ағаштың басына шығып, өзі отырған бұтақты кесе бастайды. Мұны өтіп бара жатқан біреу көріп:
2020 ж. 7 қаңтар
Бөктергі
Ел ішінде мынадай аңыз бар: тегінде бөктергі деген аса қыран құс болыпты. Ол көзіне көрінген құстың бәрін алып жей беріп, құс тұқымы азайып кетіпті. Құстар жиналып құс патшасына арыз қылыпты. Құс п...
2020 ж. 7 қаңтар
Ақ ерке, Ақ толқын, Жай толқын
Халық ішінде мынадай бір аңыз бар екен: ертеде атақты бір домбырашы жігіт жолдастарымен жолаушылап келе жатып, сусындап алу үшін жол-жөнекей бір үйге түседі. Бұлардың алдынан бір қабаған ит шығып ү...
2020 ж. 7 қаңтар
Күзетші қыз
Көгілдір ай сәулесі түсіп тұр. Жайлаудың жалпақ беткейіндегі ұйқыға батқан ауылдың солтүстік астырты теріскейлі бүргені қалың болып, осы шытырманның арасын жарып өткен жан жолмен екі жүргінші келе ...
2020 ж. 7 қаңтар
Делдал күйі
Өткен ғасырда арғы бет керейдегі төрт тайжының бірі — Жайырдың асы болып, асқа сауыр Сайқан, Қаба, Алтайдан, бұл жағы Еренқабырға, Боғдадан адам шақырылады. Аты жер жарған асқа игі жақсылар, ...
2020 ж. 7 қаңтар
Қоңыр ала
Түркештің тұсында Жолдыбай деген кедей болыпты. Жолдыбайдың мал дегенде, маңдайына біткен жалғыз қоңыр ала аты бар екен. Ол шапса, алдына қара салмайтын жүйрік болса керек. Талай ат шабыс бәйгісіні...
2020 ж. 7 қаңтар
Таң бұлбұлы
Күй қуалап, ізденіп жүрген жас Әшім, бір жылы Көкқамыр баурайын аралай келіп Қайшы, Шірке жайлауында болады. Барған жегжатының Әшіммен шамалас бір ұлы бар екен. Екеуі кешқұрым сауындағы биені өріст...
2020 ж. 7 қаңтар
Бұлбұл торғай (ІІ нұсқа)
Тамылжыған көктемнің май айы еді. Құлын жарғақпен қапталған домбырасын мойнына асып алған Мүкей, Білезік өзенін құлдап, Кеңтөренің ауылын бетке алып бара жатты. Жыландай жосылып аққан Білезік өзені...
2020 ж. 7 қаңтар
Телқоңыр (ІV нұсқа)
Мүкей бас болған он бес жортуылшы солтүстік Алтай сілемдерін мекендейтін дөртуыл елінен 300 жылқы айдап келіп, Қаба ауданының батысындағы Қара жиде, Бүркеу дейтін жерде жылқыны бөліске салады. Мүке...
2020 ж. 7 қаңтар
Ой, дүние-ай! (ІІ нұсқа)
Қыраулы күз. Ән салып, қош айтып жыл құстары да қайтып жатты.