Аңдардың тілі
Орыс ертегісі
Орыс ертегісі
Ұзын жолдың шегіне, Кімнің көзі жетеді. Өгіздердің тұяғы, Қыбыр-қыбыр етеді.
Ерте, ерте, ертеде бір тігінші өмір сүріпті. Оның жан дегенде үш ұлы, мал дегенде жалғыз ешкісі болыпты. Ешкісі отбасын сүтпен асырапты. Сондықтан оған күтім жасап, күн сайын өріске шығарып жайылты...
Баяғы өткен заманда Поляр теңізі түбінде Киш деген адам өмір сүреді. Ол ұзақ жылдар аманшылықта күн кешіп, ауылының бірінші адамы болады, қайтыс болғанда оны құрметпен жерлейді, оның есімі адамдард...
— Қонайын деп едім, — деді есіктен бір жалба-жұлба әйел кіріп келді де. Жағы суалған. Бет-аузын айғыздап тілген әжім маңдайы мен екі көзінің құйрығында түйісіп жұлдызданып тұр. Ағарған ...
Өмір күрес тайталас, бұл әркім мойындаған шындық. Алайда осы күрес тек он - екі мүшесі сау адамдардың ғана арасында өтіп жатады, дегенге қатты қателесесіз.
(Ескі дәптерден)
Бірде жидек тосабы банкісін алуға қоймаға түстім. Шыны тосап банкісін қолыма алсам, құмырсқаға толып кетіпті. Құмырсқалар ыдыстың үстінде, тіпті ішінде жыбырлап жүр. Қасықпен құмырсқаларды қырып, а...
Венгр халық ертегісі
Үй иесі сараң екен. Келген қонаққа ас-дәм татқызбайды. Әңгіме айтып отыра береді. Кеш батып, түн болады. Қонақ қарны ашқанын сездіреді. Сонда сараң:
Ауыл ішін аралап жүретін қазақтар Сарүкін деп атайтын орыс саудагері Ашылы тауына шығып қос ат жеккен шөп ма шинасымен шөп шауып, мал жиып, жаз жайлауға шығып, қыста Үрімжідегі үйінде жатады екен. ...
Әйелінің ақылымен ғана жүретін біреу болыпты. Бір күні замандастары жиналған жерде біреулер оны:
Қонақ болып отырған Қатпа ақынға байдың пұшық мұрын келіншегі күлімсірей қарап:
Қызға сөйлесіп жүрген жігіт қыздың үйіне барып, некелену талабын қойыпты. Қыздың әкесі онан:
Мал союға қатаң тиым салынған шақ. Ол кезде өзі бас болып, Ишан базардан қара құнажын сатып алып келіп, төрт үй бірігіп сойып алады. Мұны естіген жергілікті белсенді:
Бұлғақ шәлкем-шалыс мінезді жан болған. Оған «тентек» деген қосымша атты жұрт ерке де қиқар қылығын қызық көріп қана емес, тапқырлығы мен тура іске тоқтамдылығына риза болып қойған екен.
Ауыл адамдары бірде Қожанасырға келіп, одан бүгін айдың неше жаңасы екенін сұрайды. Қожа шығып кетеді де, аздан кейін қайыра келіп:
Сырқаты жанына бата бастаған соң ишан бір күні екі жолдасымен бір құрдасын шақырып алып, жақсылап қонақ етіп күтіпті.
Адамдар әрдайым болашаққа көз жүгіртіп, қиялға ерік беріп отырған. Жазушылар армандарын қиял-ғажайып әңгімелер жазып, композиторлар ән тудырып, суретшілер суреттер салу арқылы көрсеткен.
Артық білім кітапта,
Жолаушылап келе жатқан бір ақсақал Көтібар есімді бір адамның үйіне кіріп келіп, асығыс сусын сұрайды. Қатты шөлдеген жолаушы берген сусынды бірден ішіп салады. Бірақ жолаушының асығыс ішкені үй ие...
Шағыбан үй тауда мал бағып жүргенде, бурыл аты жоғалып кетеді де, іздеп жүріп Көктоғай ауданына қарасты бір малшы отбасының қасында тұрған жерінен тауып алады. Аяғында аттың жаңадан тағаланған таға...
Бөспелеу бір саятшы әңгіме үстінде:
Бұрын бір сараң бәйбіше барған адамға тегене көтермей, аяқпен қымыз ұстатады екен. Бір күні оның үйіне Бірғали деген адам келіп отырғанда, оның артынан келген біреуге тағы аяқпен қымыз беріпті. Ол ...