Мойнақ
Бір күні Қанатқа шопан ағасы таудан сүйкімді қара күшік әкеліп берді. Бұған Қанат қана емес, онымен бірге оқитын Талғат та, Болат та қуанды. Үшеуі күшіктің құлағынан кезек-кезек тартып көріп еді, а...
Бір күні Қанатқа шопан ағасы таудан сүйкімді қара күшік әкеліп берді. Бұған Қанат қана емес, онымен бірге оқитын Талғат та, Болат та қуанды. Үшеуі күшіктің құлағынан кезек-кезек тартып көріп еді, а...
Білімге құштар Мейірім мен Мирас деген балалар болыпты. Олар қызықты кітап көрсе болды, таласып оқиды екен. Күндердің бір күнінде екеуі жолда келе жатып талдың түбінен күндей жарқыраған бір ғажайып...
— Ата, қауын пісті!
— Әке, әке! Кетпеші! — Мен арқа-басым суық терге малынып, өз даусымнан өзім шошына ояндым.
Бүгін Нартайлардың үйінде кішігірім мереке. Соңғы кездері «соғым» деген сөз көп естіліп еді, енді соны көзбен көретін уақыт жетіпті. Қалай екенін өзі де білмейді, бұрынғы сойған соғымда...
Бүгін Нартайлардың үйі күндегіге қарағанда қарбалас. Кілем, текеметтер қағылып, үй іші тап-тұйнақтай болып, ретке келді. Түстен кейін қарбалас қазан-ошақ жаққа қарай ауысты.
Қанаттың қуанышында шек жоқ. Ертең атасы екеуі мал базарына бармақ. Атасының айтуынша, Қанатқа ат сатып әпереді. Былтырдан бері мініп жүрген тайы — биыл құнан. Әйтсе де, Қанат:
Айжан — үйдің тұңғышы, әжесінің еркесі. Ол еркелігін мектепке барған соң да қоймады. Әрине, әжесі күні-түні айналып-толғанса, шолжаңдағанын қайдан қойсын.
Ернар төрт жастағы інісі Санжар екеуі биыл да каникул кезінде жайлаудағы нағашы атасының үйіне барды. Жасыл жайлау. Таулы өңірдің таза ауасы қандай жақсы! Күнде көретіндері: желідегі құлындар...
Нартай бүгін үйден жалғыз шықты. Беталысы көршілері Ерлан ағаларының үйі. Ара жақын, әзір-ақ жетіп барады.
Алақандай айна мен тiлдей тарақ сәл жерде сөзге келiп қалды. Айна айтты:
— Нартай! — деді әжесі сырттан. — Нартай!
— Тұр,— деді әжесі Нартайға.— Ауылда той боп жатса, жата ма екен бала?
Әжесін сағынғалы қашан. Сонау жазда барған. Қазір бір жас үлкейді. Енді көрсе танымай қалатын шығар.
Нартайлар енді оңға қарай бұрылды. Ол жақта да ел топ-топ боп жиналып алыпты. Бұл жолы үстінен түскені «арқан тарту» екен.
Нартай мен атасы жайлауда біраз күн тұрды. Оған себеп қонаққа шақырған кісілердің қолқасы болды. «Қымыз ішіп кетіңіздер» деді қиылып. Асығыс жұмыс болмаған соң, ұсынысты теріс көрмеді.
Қырсық қылғанда, сол күні сабақ болды. Мұны білген Нартай қатты қамықты. Енді-ші! Бүгін Ұлман әжей ауылда бірінші болып Наурыз көже бергелі жатыр. Бір жыл бойы күткен көжеден құр қалатын болды ғой!...
Мен оны Əсияның аяғынан көрдім.
Нартайдың жайлауда көрген қызықтыры көп болды. Солардың бірі — күрес. Балуан күрес. Атасы елге құрметті адам ғой. Оның жайлауда жүргенін естіген жұрт жиі тойға шақырады. Бұл жолы Нартай атасы...
Құралайдың қуыршағы жетерлiк. Олардың көбiн құрбылары туған күнiне сыйлаған. Қуыршақтарын бiр-бiрiмен шатыстырып алмау үшiн Құралай оларға ат қойды. Бiрi — Әсем, бiрi — Зияда, бiрi &mda...
Әли бүгін ерте тұрды. Ондағы мақсаты кеше үйдің артындағы тамның түбінен кездестірген ұлуды қайта көру болатын. Момақан жәндікке қатты қызықты, бірақ, соңына дейін бақылай алмады.
— Жәнібек, сені Ермек шақырып тұр, — деді көрші үйдің баласы Дәрмен қақпа сыртынан дауыстап.
Бағана басына тартылған сымда қонақтап отырған қарлығаштың қасына сол төңіректе өз бетінше ұшуды меңгеріп жүрген балапаны келіп қонды. Аспан ашық болғанмен, күн салқын еді. Анасына қарап еді, көңіл...
Мен әсте жалқау емеспін. Бірақ кейде үлкендер қайдағы бір іш пыстыратын жұмыстарды тапсырады да, орындамасаң жалқау деп бостан бос кінәлайды. Шіркін, жұмыстың бәрі мынандай болса: қар күреп жатқанд...