2021 ж. 2 қазан
Күнжіт
Күнжіт — күнжіт тұқымдасына жататын бір жылдық не көп жылдық өсімдік туысы. Негізінен Оңтүстік Африкада, Мадагаскар, Сокотра аралдарында, Онтүстік-Шығыс Азия, Жаңа Гвинея және Солтүстік Австр...
2021 ж. 2 қазан
Кәрім Мыңбаев
Кәрім Мыңбайұлы (1906-1948) — өсімдік өсіру саласындағы қазақтың көрнекті ғалымы, Қазақ Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, биология ғылымдарының докторы. Ол Қарағанды облысында дүниеге...
2021 ж. 1 қазан
Жыланжегіш қыран
Жыланжегіш қыран — ірі (салмағы 1-1,5 кг), қанатты жыртқыш. Ол үлкен басы, ашық сары үлкен көздері, ұзын көлденең жолақты құйрығы бар, кішілеу қыранға ұқсас құс. Құрсағы ақ түсті, қанаттарыны...
2021 ж. 1 қазан
Жүсіпбек Аймауытұлы
Жүсіпбек Аймауытұлы (1889-1931) Павлодар облысының Баянауыл ауданында өмірге келді. Әкесі Аймауыт, атасы Дәндебай шаруа адамдары еді. Жүсіпбек өзі сауатты, жан-жақты өнер иесі болған. Керекудегі ек...
2021 ж. 1 қазан
Жұпар
Сирек, таралу аймағы тарылып, саны кемуде. Жайық өзенінің жайылмасында, Еділдің атырауы мен Үй, Тобыл, Обаған және Тоғызақ өзендерінің жайылмаларында кездеседі, су өсімдіктеріне бай жайылма көлдер,...
2021 ж. 1 қазан
Жылқы
Жылқы — тақ тұяқтылар отрядының бір тұқымдасы. Қазба қалдықтары біздің заманымыздан бұрынғы жеті мың жылдан бұрын-ақ Азия мен Еуропада қолға үйретілгендігін дәлелдейді. Жылқы тұқымдасы есек, ...
2021 ж. 1 қазан
Жайық Кәгенұлы Бектұров
Журналист, жазушы, Қарағанды қаласының құрметті азаматы Жайық Кәгенұлы Бектұров 1912 жылы 10 маусымда Ақмола уезінің Моншақты болысында (қазіргі Астана облысы, Алексеев ауданы, “Үрпі” а...
2021 ж. 1 қазан
Жаяу Мұса Байжанұлы
Жаяу Мұса Байжанұлы (1835-1929) — қазақ халқының әйгілі әнші-композиторы, ақын. Туған жері — Павлодар облысының Баянауыл ауданындағы Жасыбай көлінің жағасы, Ақшоқы алқабы. Шыққан тегі &...
2021 ж. 1 қазан
Жұртшы
Жұртшы — жыртқыш құстар отрядының өкілі. Дене пішіні орташа (қанатының құлашы 150-170 см, салмағы 2 кг), тұмсығының айналасында жалаңаш қызыл терісі бар жыртқыш құс. Ересек жұртшы ақ қауырсын...
2021 ж. 1 қазан
Жабы жылқысы
Жабы, жабы жылқысы — байырғы қазақ жылқысының бір түрі. Қазақстанның оңт.-батыс және оңт.-шығысында өсіріледі. Денесі ірі, басы дөрекілеу, мойны қысқа, омыраулы, кеудесі кең, жоны жалпақ сауы...
2021 ж. 1 қазан
Жошы хан кесенесі
Қазақстан жерінде қайталанбас бітімді тарихи ескерткіштер өте көп. Соның ішінде тарихи тағдырымен, сәулеттік-көркемдік бітімімен айрықша көз тартатындардың бірі — Жошы хан күмбезі. Күмбез Жез...
2021 ж. 1 қазан
Жүсіпбек Елебеков
Жүсіпбек Елебеков (1904-1977) — әнші (тенор). Қазақстанның халық артисі. Қарағанды облысында туған. Елебеков бес жасынан ән айтуды бастаған. Ән өнеріне оны ағасы Ж. Балғабайұлы баулиды. Кейін...
2021 ж. 1 қазан
Жоңғар шапқыншылығы
1635 жылы Батыс Монғолиядағы ойраттардың шорос, хошоут, дурвэд, хойт деген төрт тайпасы бірігіп, Жоңғар хандығын құрған. Бұл мемлекеттің негізін Батыр қонтайшы қалаған. Батырдан кейін Сенге, Қалдан...
2021 ж. 1 қазан
Жәндіктер
Жәндіктер, насекомдар — буынаяқтылар типіне жататын омыртқасыз жануарлар класы. Қазба қалдықтары девон кезеңінен белгілі. Филогенетикалық шығу тегі көп аяқтыларға жақын, арғы тегі сақиналы құ...
2021 ж. 1 қазан
Жапырақ
Жапырақ — жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, буландыру, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. Ол негізгі өркеннің жанама бұтақтарының қысқаруынан пайда болады....
2021 ж. 1 қазан
Жалаңтөс баһадүр Сейітқұлұлы
Жалаңтөс баһадүр Сейітқұлұлы (1576-1656) — қазақтың әйгілі батыры, аса көрнекті қолбасшы, Самарқанның әмірі. Туып өскен жері — Сырдарияның төменгі ағысы. Топырақ бұйырған жері — С...
2021 ж. 1 қазан
Жасыбай Өмірұлы
Жасыбай батыр (ХVІІІ ғасыр) — жоңғар басқыншыларына қарсы күрескен қазақтың әйгілі батыры. Шыққан тегі — Орта жүздің Арғын тайпасының Бәсентиін руынан. Әкесі Өмір от ауызды, орақ тілді ...
2021 ж. 1 қазан
Жұмекен Нәжімеденов
Нәжімеденов Жұмекен Сабырұлы — қазақ ақыны, жазушы.
2021 ж. 1 қазан
Жұмат Тұрғынбайұлы Шанин
Жұмат Тұрғынбайұлы Шанин (1892, Желтау маңы, қазіргі Павлодар облысы, Баянауыл ауданы, — 26.2.1938, Алматы қаласының маңы) — режиссер, драматург, актер, қазақтың ұлттық профессионалды т...
2021 ж. 1 қазан
Жарқанат
Жарқанат — қолқанаттылар отрядының бір тармағы. Арктика, Антарктида және Мұхит аралдарынан басқа құрлықтарда кең тараған. Дүние жүзінде 20 тұқымдасқа бірігетін 700-дей түрі, Қақстанда 3 тұқым...
2021 ж. 1 қазан
Жеті қазына
«Жеті» санын қасиетті санаған қазақ халқында «жеті қазына» деген сөз бар. Ол — адамдардың күнделікті пайдаланып, қолдарына ұстап жүрген нәрселері. Жеті қазынаға қазан,...
2021 ж. 1 қазан
Жәңгір хан
Жәңгір хан (1801-1845) — Бөкей Ордасының соңғы ханы, Әбілхайыр ханның шөбересі, Нұралы ханның немересі, Бөкей ханның ұлы. Генерал-майор, Шын аты — Жиһангер. 1815 жылы әкесі мұрагерлік с...
2021 ж. 1 қазан
Жыртқыш құстар
Жыртқыш құстар (Fаlсоnіfоrmеs) — құстардың бір отряды. Антарктидадан басқа құрлықтардың барлығында тараған. Қазақстанда 2 тұқымдасы (сұңқар, қыран),14 туысы, 38 түрі бар, 29 түрі ұялайды. Ең ...
2021 ж. 1 қазан
Жүргенов Темірбек Қараұлы
Жүргенов Темірбек Қараұлы(1898 - 1939) — мемлекет, қоғам және мәдениет қайраткері. Ол Қызылорда облысы Жалағаш ауданына қарасты Жаңаталап мекенінде дүниеге келген. 1913 жылы орыс-қазақ бастау...