Кәукен Кенжетаев
Кәукен (Әбдірахым) Кенжетаев (1916 - 2008) — әнші, Қазақстанның халық артисі. Ол Павлодар облысының Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1936-41 жылдары Мәскеу консерваториясы жанындағы қазақ с...
Кәукен (Әбдірахым) Кенжетаев (1916 - 2008) — әнші, Қазақстанның халық артисі. Ол Павлодар облысының Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1936-41 жылдары Мәскеу консерваториясы жанындағы қазақ с...
Кенен Әзірбаев (1884-1976) — қазақтың әйгілі халық ақыны, композитор. Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері. Туып-өскен жері – Жамбыл облысының Қордай ауданындағы Мәтібұлақ деген ...
Сирек, таралу аймағы тарылып, саны кемуде. Жайық өзенінің жайылмасында, Еділдің атырауы мен Үй, Тобыл, Обаған және Тоғызақ өзендерінің жайылмаларында кездеседі, су өсімдіктеріне бай жайылма көлдер,...
Жабы, жабы жылқысы — байырғы қазақ жылқысының бір түрі. Қазақстанның оңт.-батыс және оңт.-шығысында өсіріледі. Денесі ірі, басы дөрекілеу, мойны қысқа, омыраулы, кеудесі кең, жоны жалпақ сауы...
Жәнібек (т.ж.б. - 1357 ж.) — Алтын Орда Ұлы хандарының бірі (1342 - 1357 жж.), Өзбек ханның кіші баласы. Жәнібек билік жүргізген алғашқы төрт жыл өте ауыр болды. Себебі осы кезде Қытайдан бас...
Нәжімеденов Жұмекен Сабырұлы — қазақ ақыны, жазушы.
Жасыбай батыр (ХVІІІ ғасыр) — жоңғар басқыншыларына қарсы күрескен қазақтың әйгілі батыры. Шыққан тегі — Орта жүздің Арғын тайпасының Бәсентиін руынан. Әкесі Өмір от ауызды, орақ тілді ...
Жүрек — адам мен жануарлардың қан айналу жүйесінің орталық органы. Ол қанды артерия жүйесіне айдайды және оның веналарға қайтып оралуын қамтамасыз етеді. Омыртқасыз жануарлардың кейбір түрлер...
Жәндіктер, насекомдар — буынаяқтылар типіне жататын омыртқасыз жануарлар класы. Қазба қалдықтары девон кезеңінен белгілі. Филогенетикалық шығу тегі көп аяқтыларға жақын, арғы тегі сақиналы құ...
Жарқанат — қолқанаттылар отрядының бір тармағы. Арктика, Антарктида және Мұхит аралдарынан басқа құрлықтарда кең тараған. Дүние жүзінде 20 тұқымдасқа бірігетін 700-дей түрі, Қақстанда 3 тұқым...
Жүгері, маис — астық тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдік. Алғаш Орталық және Оңтүстік Америкада таралған. Мексикада біздің заманыздан бұрынғы 5200 жылы шамасында ертедегі майя мен...
Жүсіп Баласағұн (XI ғ.) — аса көрнекті ақын, философ, адам жанын терең түсіне білген данышпан. Ол Карахандар мемлекетінің саяси және мәдени орталығы — Баласағүн қаласында дүниеге келген...
Жұмат Тұрғынбайұлы Шанин (1892, Желтау маңы, қазіргі Павлодар облысы, Баянауыл ауданы, — 26.2.1938, Алматы қаласының маңы) — режиссер, драматург, актер, қазақтың ұлттық профессионалды т...
Жүсіпбек Аймауытұлы (1889-1931) Павлодар облысының Баянауыл ауданында өмірге келді. Әкесі Аймауыт, атасы Дәндебай шаруа адамдары еді. Жүсіпбек өзі сауатты, жан-жақты өнер иесі болған. Керекудегі ек...
Жыртқыштар — сүтқоректілердің бір отряды. Австралия (тек жерсіндірілген түрлері ғана бар) мен Антарктидадан басқа құрлықтардың барлығында кең таралған. Қазақстанда 5 тұқымдасы (ит, аю, жанат,...
Жапырақ — жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, буландыру, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. Ол негізгі өркеннің жанама бұтақтарының қысқаруынан пайда болады....
Жыланжегіш қыран — ірі (салмағы 1-1,5 кг), қанатты жыртқыш. Ол үлкен басы, ашық сары үлкен көздері, ұзын көлденең жолақты құйрығы бар, кішілеу қыранға ұқсас құс. Құрсағы ақ түсті, қанаттарыны...
Жүргенов Темірбек Қараұлы(1898 - 1939) — мемлекет, қоғам және мәдениет қайраткері. Ол Қызылорда облысы Жалағаш ауданына қарасты Жаңаталап мекенінде дүниеге келген. 1913 жылы орыс-қазақ бастау...
«Жеті» санын қасиетті санаған қазақ халқында «жеті қазына» деген сөз бар. Ол — адамдардың күнделікті пайдаланып, қолдарына ұстап жүрген нәрселері. Жеті қазынаға қазан,...
Еліміздің Білім және ғылыми министрлігі ұстаздарға сыйлық жасаудың заңдылығына қатысты ресми түсініктеме берді.
Жаяу Мұса Байжанұлы (1835-1929) — қазақ халқының әйгілі әнші-композиторы, ақын. Туған жері — Павлодар облысының Баянауыл ауданындағы Жасыбай көлінің жағасы, Ақшоқы алқабы. Шыққан тегі &...
Жұртшы — жыртқыш құстар отрядының өкілі. Дене пішіні орташа (қанатының құлашы 150-170 см, салмағы 2 кг), тұмсығының айналасында жалаңаш қызыл терісі бар жыртқыш құс. Ересек жұртшы ақ қауырсын...
Журналист, жазушы, Қарағанды қаласының құрметті азаматы Жайық Кәгенұлы Бектұров 1912 жылы 10 маусымда Ақмола уезінің Моншақты болысында (қазіргі Астана облысы, Алексеев ауданы, “Үрпі” а...
Жыртқыш құстар (Fаlсоnіfоrmеs) — құстардың бір отряды. Антарктидадан басқа құрлықтардың барлығында тараған. Қазақстанда 2 тұқымдасы (сұңқар, қыран),14 туысы, 38 түрі бар, 29 түрі ұялайды. Ең ...