AltynGroup Kazakhstan компаниясы бұрынғы Семей ядролық полигонының аумағында орналасқан Майлықара кен орнынан 1782 кг алтын өндіруді жоспарлап отыр. Өндіріс радиациялық қауіпсіз деп танылды, деп хабарлайды infohub.kz.
«Экоэксперт» компаниясының «Курсив» қолына тиген есебінде Павлодар облысы Мамыр ауданындағы (бұрынғы Семей полигонының аумағы) Майлықара алтын кен орнындағы өндіріс адамдар үшін радиациялық қауіп төндірмейтіні айтылған. «Осы учаскелердегі бір адамға шаққандағы орташа жылдық тиімді доза ядролық қаруды сынау нәтижесінде пайда болған ядролық техногенді радионуклидтер бойынша 0,3 мЗв/жылдан аз. (Ластанған аймақта дезактивациялық жұмыстар жүргізілген жағдайда) Учаске аумағы ластанған аумақтар санатына жатпайды және радиациялық жағдайы салыстырмалы түрде қанағаттанарлық жерлерге жатады», — делінген есепте.
Зерттеу барысында ауа мен топырақ сынамалары алынып, жалпы радиациялық жағдай қанағаттанарлық деңгейде екенін көрсетті. Алайда өндірісті бастамас бұрын жиналған радионуклидтердің негізгі үлесі бар топырақтың бес сантиметрлік жоғарғы қабатын алып, оны келісімшарт аумағынан тыс жерге шығару қажет.
«Экоэксперт» бірқатар шараларды ұсынды: жұмыс орындарында міндетті радиациялық бақылау, жұмысшылардың сәулелену дозасын анықтау, оны төмендету жөніндегі іс-шаралар және персоналды жеке қорғану құралдарымен қамтамасыз ету. Негізгі қауіпті фактор – өндіріс және авто-көлік қозғалысы кезіндегі шаңдану. Майлықара учаскесіндегі халықтың техногенді радионуклидтерден болатын есептік орташа жылдық тиімді дозасы жергілікті өнімдерді ескере отырып, норма 0,3×10⁻³ Зв/жыл болғанда 4,95×10⁻⁵ Зв/жылдан аспайды.
Майлықара кен орнының ауданы – 2,9 шаршы шақырым. Мұнда мыс, алтын және күміс бар. Ұзындығы бір шақырымға дейін, ені 400 метрге дейін жететін алты кен белдеуі бөлінген. Асыл және түсті металдар 60 метрге дейінгі тереңдікте жатыр, барлау 165 метрге дейін жүргізілген.
Ашық тәсілмен тау-кен жұмыстарының жоспары бойынша 2027–2028 жылдары 650,6 мың тонна алтын құрамды кен өндіру жоспарлануда, оның ішінде 2027 жылы – 500 мың тонна. Кендегі алтын мөлшері – бір тоннасына 2,74 грамм, екі жылда барлығы 1782 кг алтын өндіру жоспарланған. Кендерде мыс, молибден және күміс те қызығушылық тудырады; жекелеген алтын кен денелерінде бір тоннаға 11 граммға дейін бағалы металл бар.
Бұған дейін «Экоэксперт» AltynGroup Kazakhstan үшін бұрынғы Семей ядролық полигоны аумағында орналасқан Үлкен-Қарашокы кен орны бойынша осындай зерттеу әзірлеген. 2022 жылдың басындағы қорлар 85 млн тонна алтын құрамды кен, 73 мың кг алтын, 405,894 мың тонна мыс және 193,54 тонна күміс болды.
Ақпан айында американдық REalloys компаниясы AltynGroup Kazakhstan-мен сирек кездесетін элементтерді өндіру саласындағы ұзақмерзімді ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Қазақстанда өндірілген сирек кездесетін металдар Солтүстік Америкада қайта өңделетін болады.
AltynGroup Kazakhstan компаниясының түпкілікті иесі – Асаубаевтар отбасы, ол Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевпен туыстық байланысы бар. Айдар Асаубаевтың жұбайы Ләззат Асаубаева тұңғыш президенттің жұбайы Сара Назарбаеваның жиені. 2012 жылы Асаубаевтар отбасы Forbes нұсқасы бойынша ең бай қазақстандықтар тізімінде 280 млн доллар байлығымен 19-орында тұрған. Кейін компания Қазақстандағы ірі тау-кен жобалары сияқты елеулі активтерге ие болса да, тізімнен жоғалған.