Биологиялық жыныс, тұқым қуалайтын факторлар және менопауза Альцгеймер ауруының даму ықтималдығына, организмнің емге реакциясына және фибромиалгияны қоса алғанда, созылмалы ауырсыну синдромдарының ағымына айтарлықтай әсер етеді. Бұған Neuroscience 2026 нейроғылымдар қоғамының жыл сайынғы конференциясында ұсынылған төрт ғылыми жұмыстың қорытындысы дәлел, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Атап өтілгендей, жыныстық айырмашылықтар мен гормондық қайта құрылулар мидың нейродегенерацияға бейімділігін, емнің тиімділігін және фибромиалгия кезіндегі иммундық жүйенің белсенділігін көбіне айқындайды.

Ұсынылған жұмыстардың екеуі менопауза мен тұқым қуалаушылықтың Альцгеймер ауруымен байланысына арналды. Торонто университетінің маманы Матея Перович осы аурудың генетикалық қауіп факторлары бар адамдардың менопаузалық гормондық емге басқаларға қарағанда өзгеше әрекет ететінін, әрі нәтиженің гормондардың нақты үйлесіміне байланысты болатынын анықтады.

Басқа зерттеуде Сан-Антониодағы Техас университетінің денсаулық сақтау ғылыми орталығының маманы Стефани Перес генетикалық бейімділігі бар кеміргіштерде менопауза кезеңінде есте сақтауға жауап беретін нейрондық тізбектердің ерекше осал болатынын көрсетті.

Тағы екі ғылыми жұмыс қабыну мен созылмалы ауырсыну механизмдеріндегі биологиялық жыныстың рөлін ашты. Цинциннати университетінің зерттеушісі Ясмин Сахлул фибромиалгияның тышқан үлгісінде аналықтардың жанасуға сезімталдығы мен иммундық жүйесінің белсенділігі аталықтарға қарағанда жоғары екенін анықтады.

Өз кезегінде Солтүстік Дакота университетінің Нуркан Килич тышқандардағы ішектің ұзақ қабынуы ми жұмысына және Альцгеймер ауруымен байланысты өзгерістерге аталықтар мен аналықтарда түрліше әсер ететінін анықтады.

Баспасөз конференциясының модераторы, нашақорлық және психикалық денсаулық орталығының дәрігері Лиза Галеаның айтуынша, жыныстық ерекшеліктерді ескеру күрделі неврологиялық бұзылыстарды емдеудің неғұрлым дәл әдістерін жасауға көмектеседі.