Жаздың ыстық күндері ересек адам ағзасы тер және тыныс алу арқылы тәулігіне 2–3 литрге дейін сұйықтық жоғалтады. Қандай сусындар су балансын толықтыруға көмектеседі, ал қайсысы шөлді күшейтеді? Бұл туралы гастроэнтеролог Виктория Степанова айтып берді, деп хабарлайды infohub.kz Gazeta.ru-ға сілтеме жасап.
Дәрігер шөлді басудың эталоны ретінде бөлме температурасындағы қарапайым газсыз суды атайды. «Жазда ересек адамға тәулігіне дене салмағының әр килограмына 30–35 мл сұйықтық қажет. Салмағы 70 кг адам үшін бұл 2,1–2,5 литр. Ыстықта норма 3–4 литрге дейін көтеріледі. Шөлдеп қалған соң бірден литрлеп емес, 200–300 мл-ден біркелкі ішу керек», — деп түсіндіреді Степанова.
Екінші орында — электролиттері бар изотоникалық сусындар. Тер құрамында су ғана емес, натрий, калий, магний де бар. Тек суды ғана қайта толтырса, қалған тұздарды сұйылтып, гипонатриемия — әлсіздік, бас ауруы, бұлшықет тартылуына әкеледі. Күн астында ұзақ белсенділік кезінде спорттық изотониктер бұл мәселені шешеді.
Үшінші орында — ашыған сүт сусындары: айран мен тан. Бұл табиғи изотоник: су, ақуыз, натрий мен калий тұздары, лактобактериялар. Айран шөлді басады, ішекті пробиотиктермен қанықтырады және асқазанды тітіркендірмейді. Тек лактозаны көтере алмайтындар мен ауыр гипертониясы бар адамдарға жарамайды.
Төртінші орында — тәтті емес шөп тұнбалары мен көк шай. Көк шай құрамында антиоксиданттар бар, тер шығарудың парадоксальды механизмі арқылы ыстық күйінде тамаша сергітеді. Мұз бен жалбыз қосылған суық көк шай — газдалған сусындарға жақсы балама.
Бесінші орында — қантсыз жаңа немесе кептірілген жемістерден жасалған компот. Оның құрамында дәрумендер мен минералдар бар. Ең бастысы — оны тек шөлді күшейтетін қою тәтті сиропқа айналдырмау.
«Ал енді шөлді күшейтетін сусындар туралы, — деп ескертеді Степанова. — Тәтті газдалған сусындардың 100 мл-інде 8–11 грамм қант бар. Осындай газдалған сусыннан кейін қандағы глюкоза деңгейі көтеріліп, ағза оны сұйылту үшін тіндерден су алады, нәтижесінде 30–40 минуттан кейін шөл қайта оралады».
Қораптағы тәтті шырындар да сол санатта. Бір стакан шырындағы фруктоза концентрациясы жаңа алмадан жоғары. Жаңа сығылған шырынды сумен 1:1 қатынасында сұйылтып, бір ретте 150–200 мл-ден артық ішпеген жөн.
Энергетиктер жүрек пен жүйке жүйесін ынталандырады, кофеин диуретик ретінде әсер етеді. Жас адамдарда күн астында тахикардия мен естен тану жиі кездеседі.
Сыра мен алкоголь антидиуретикалық гормонның өндірілуін бөгеп, бүйрек сұйықтықты белсенді түрде сыртқа шығарады. Жарты литр сыра теріс су балансын береді.