Ғалымдар түнгі ауысымдағы жұмыс постковидтік синдромның даму қаупін 88%-ға арттыруы мүмкін екенін анықтады. Циркадтық ырғақтың бұзылуы мен созылмалы ұйқысыздық, көбінесе түнгі жұмыс кестесімен қатар жүретін, ағзаның иммундық қорғанысын айтарлықтай әлсіретіп, коронавирус инфекциясынан кейін қалпына келуді қиындатуы мүмкін... деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Scandinavian Journal of Work, Environment & Health журналында жарияланған зерттеуді Barcelona Institute for Global Health мамандары Germans Trias i Pujol Research Institute-мен бірлесіп жүргізді. Оған 2941 ересек адам қатысты, олар 2021 жылдан 2023 жылға дейін бақыланды.
Зерттеудің басында қатысушылар өздерінің жұмыс кестесі, ұйқы сапасы және созылмалы ұйқысыздықтың болуы туралы хабарлады. Содан кейін ғалымдар олардың қайсысы COVID-19 жұқтырғанын және инфекциядан кейін ұзаққа созылған симптомдардың кімде қалғанын бақылады.
Бақылау кезеңінде коронавирус 1899 адамды жұқтырды, олардың 284-інде симптомдар үш айдан астам сақталды. Түнгі ауысымда жұмыс істеген адамдарда постковидтік синдром қаупі күндізгі жұмысшыларға қарағанда 88%-ға жоғары болды. Созылмалы ұйқысыздық та ұзаққа созылған симптомдардың ықтималдығын 42%-ға арттырды.
Ең айқын байланыс екі фактор да қатар кездескендерде байқалды: түнгі жұмыс және созылмалы ұйқысыздық. Бұл топта постковид қаупі ұйқысыздығы жоқ күндізгі жұмысшылармен салыстырғанда шамамен 2,7 есе жоғары болды.
Неліктен түнгі ауысымдар денсаулыққа осылай әсер етеді? Дене ұйқыға дайындалып жатқан уақытта үнемі сергек болу циркадтық ырғақты бұзады. Бұл иммундық жүйенің жұмысына әсер етіп, ағзаның инфекциямен қаншалықты тиімді күресетінін және одан кейін қалпына келетінін анықтайды.
Айта кетерлігі, түнгі жұмыс пен постковид қаупі арасындағы байланыс күндізгі кестеге ауысқандарда да сақталды. Бұл әсіресе семіздікпен ауыратын қатысушылар арасында айқын болды. Авторлар метаболикалық бұзылулар мен ұйқы режимінің бұзылуының үйлесімі қалпына келуді қосымша қиындатуы мүмкін деп болжайды.
Дегенмен, зерттеу постковидты тудыратын дәл ұйқының бұзылуы екенін дәлелдемейді. Ықтимал механизм гипотеза болып қалады. Түнгі жұмысшыларда денсаулыққа әсер ететін басқа да ерекшеліктер болуы мүмкін: кәсіп сипаты, физикалық белсенділік, тамақтану режимі. Олардың әсерін толығымен жоққа шығару мүмкін емес.
Сонымен қатар, қатысушылардың жасы 40 пен 65 аралығында болды, сондықтан нәтижелер басқа жас топтарына міндетті түрде қолданылмауы мүмкін. Бұған дейін Kursiv Health ұйқысыздыққа қарсы танымал құрал — мелатонин туралы материал жариялаған болатын, онда эндокринолог дәрігер оны қолдануға қатысты жиі қойылатын сұрақтарға жауап берді.