Қазақстанда жеңіл өнеркәсіп тауарларын таңбалау және қадағалау қағидалары бекітілді: негізгі талаптар 2026 жылғы 14 қарашада күшіне енеді, ал кодтарды біріктіру мен тауар айналымы туралы мәліметтерді беруге қатысты жекелеген нормалар 2027 жылғы 1 қазаннан бастап қолданылады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Таңбалау «Жеңіл өнеркәсіп» тобының тауарларын қамтиды: киім, төсек-орын және ас үстеліне арналған зығыр матадан жасалған бұйымдар, шәлілер мен орамалдар, галстуктер, сондай-ақ табиғи былғары мен жасанды теріден жасалған бұйымдар. Нақты тізбе Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің тауар номенклатурасы (ЕАЭО СЭҚ ТН) кодтары бойынша айқындалады. Талаптар тауардың пішініне, өлшеміне, мақсатына, өндірілу тәсіліне және материалына қарамастан қолданылады.
Өнімді таңбалау міндеті өндірушілерге, импорттаушыларға, көтерме және бөлшек саудагерлерге, сондай-ақ комиссионерлерге — Қазақстан резиденті болып табылатын жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғаларға жүктеледі. Өндіруші кодты тауарды басқа меншік иесіне бірінші рет бергенге дейін қоюға тиіс. Импорттаушы тауарды Қазақстанға әкелгенге дейін не оны ішкі тұтыну үшін шығару немесе реимпорт кедендік рәсімдеріне орналастырғанға дейін таңбалайды. Комиссионер өткізуге қабылданған тауарды сату орнында қойғанға дейін таңбалауға міндетті.
Таңбалау үшін DataMatrix GS1 екі өлшемді коды пайдаланылады. Оны тауарға, тұтыну немесе топтық қаптамаға не тауарлық жапсырмаға тікелей қоюға болады, әрі код оны зақымдамай алу мүмкін болмайтындай етіп қойылуы тиіс. Жұмысты бастамас бұрын айналымға қатысушы тауарларды цифрлық таңбалау және қадағалау жүйесінде тіркеліп, онда тауарды тіркеуге және оператордан таңбалау кодтарын алуға тиіс. Кодты қойғаннан кейін қатысушы 60 күнтізбелік күн ішінде жүйеге таңбалау туралы мәліметтерді беруі керек; әйтпесе пайдаланылмаған кодтар жойылады. Таңбалау кодтарын алу ақылы болады — қызмет операторға шарт бойынша төленеді.
Таңбаланған тауарды сатқан кезде бөлшек сатушы оны айналымнан шығаруға тиіс. Ол үшін деректерді тіркеу және беру функциясы бар бақылау-касса машинасы, оған қосылған кодтарды сканерлеуге арналған құрылғы және фискалдық деректер операторымен шарт қажет. Сатылған тауардың коды кассалық чекке түседі, ал әрбір бірліктің сатылуы туралы ақпарат таңбалау жүйесіне беріледі. Сатып алушы тауарды қайтарса, сатушы оны қайта сатуға болатындай етіп қайтадан айналымға енгізуі керек.
Таңбалау енгізілген сәтте өндірушілерде, сатушыларда және айналымның басқа да қатысушыларында болған жеңіл өнеркәсіп тауарлары 2028 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей таңбалануы қажет. Қағидалардың негізгі ережелері алғаш ресми жарияланғаннан кейін 60 күнтізбелік күн өткен соң — 2026 жылғы 14 қарашадан бастап, ал кодтарды біріктіру және тауар айналымы туралы мәліметтерді беру қағидалары 2027 жылғы 1 қазаннан бастап қолданысқа енеді.
Бұған дейін «Курсив» Қазақстанда цифрлық таңбалау не үшін енгізіліп жатқанын жазған болатын.