Израиль премьер-министрлігіне үміткер Гади Эйзенкот жұма күні міндетін атқарушы премьер-министр Биньямин Нетаньяхуды елдегі араб азшылығына қарсы «нәсілшіл» науқан жүргізді деп айыптады. Бұған дейін Нетаньяху араб қауымдастығының депутаттарын ХАМАС-пен байланыстырып, олардың заңдылығын жоққа шығаруға тырысқан еді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Эйзенкоттың мәлімдемесі — халықтың 20 пайыздан астамын құрайтын араб израильдіктерін қорғау жолында танымал еврей саяси көшбасшысының айқын ұстаным білдірген сирек жағдайы.
Арабтар басым екі партия — Раам мен Біріккен тізім өткен айдағы сайлауда бірге 19 мандат алды. Бұл 120 орынды парламенттің шамамен алтыдан бір бөлігіне тең және Эйзенкоттың үкімет құру әрекетінде олар шешуші күшке айналуы мүмкін.
«Израильдің араб азаматтары — Израиль тарихының ажырамас бөлігі», — деп жазды Эйзенкот жұма күні X әлеуметтік желісінде.
«Олар саяси мақсатта қызметтен кетіп бара жатқан премьер-министр мен оның айналасындағылар қоздырған нәсілшіл әрі агрессивті заңсыздандыру науқанына ұшырады», — деп қосты ол.
«Оларды шеттетуге және жаппай жеккөруге бағытталған әрекет — азаматтық жауапкершілік қағидаттарын өрескел бұзу», — деді ол.
Нетаньяху мен оның одақтастары араб партияларының жетекшілерін 2023 жылғы 7 қазандағы ХАМАС-тың Израильге жасаған бұрын-соңды болмаған шабуылынан кейін ұйымды «террористік топ» деп атаудан бас тартқаны үшін бірнеше рет сынға алды.
Араб партияларының барлық жетекшісі шабуылды айыптады. Сол шабуылда 1948 жылы Израиль болған аумақта қалған палестиналықтардың ұрпағы саналатын араб израильдіктері де қаза тапқан.
Нетаньяху сондай-ақ арабтар басым партияларды сайлауда құқық бұзды деп бірнеше рет айыптаған, алайда сайлау органдары бұл айыптауларды қабылдамады.
Сөйлеген сөзінде Нетаньяху екі араб тізімі Израильді еврей мемлекеті ретінде танудан бас тартқанына өкініш білдірді, дегенмен Раам жетекшісі Мансур Аббас бұған дейін мұны жасаған.
Ол бұдан әрі олар «ислам мемлекетін» не «палестиналық ұлттық мемлекетті» құруға ұмтылды деп мәлімдеді.
Сол рәсімде ұлттық қауіпсіздік министрі Итамар Бен Гвир Біріккен тізім жетекшісі Юсеф Джабаринге адалдық антын беру кезінде оны «ХАМАС-қа адалдық антын берді» деп айыптап, кедергі жасады.
«Араб партияларының өкілдерімен келіспеу — толық заңды, тіпті кейбіреулерін қатты қолдамау да мүмкін. Бірақ бүкіл қауымдастықты жеккөру — заңды да, қабылдауға да болмайтын нәрсе, мен бұған жол бермеймін», — деді Эйзенкот.
Президент Ицхак Герцог жексенбі күні консультациялардан кейін Эйзенкотқа жаңа үкімет құруды тапсырды. Консультацияда саяси партиялардың көпшілігі, оның ішінде екі араб тізімі де оны осы қызметке ұсынды.
Алайда Эйзенкоттың оңшыл одақтастарының бірі Авигдор Либерман араб израильдіктері коалиция құрамында болса, одан шығатынын мәлімдеді.
Егер Эйзенкот 28 күн ішінде үкімет құра алмаса, ол 14 күндік ұзарту сұрай алады. Осы мерзімде де нәтиже болмаса, мандат басқа депутатқа, ықтимал түрде Нетаньяхуға өтеді.