Қарттық деменциясының дамуын денсаулық пен әдеттерді уақтылы бақылауға алса, айтарлықтай кешіктіруге болады. Невроздар мен Альцгеймер ауруын емдеу орталығының жетекшісі Жібек Жолдасова қандай созылмалы аурулар, өмір салтының ерекшеліктері және когнитивтік жүктемелер ми жұмысына тікелей әсер ететінін айтып берді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

«Деменцияға бейімділікті арттыратын 14 қауіп факторы белгілі. Бірақ оларды бақылап, азайтса, қауіпті 45%-ға төмендетуге болады. 100% кепілдікті ешкім бере алмайды», — дейді дәрігер.

Оның айтуынша, барлық қауіп факторларын бірнеше топқа бөлуге болады. Бірінші топқа қауіпті арттыратын созылмалы аурулар кіреді: жоғары қан қысымы, яғни гипертония; қант диабеті; бас-ми жарақаттары, әсіресе 50 жастан кейін; көру қабілетінің төмендеуі; есту қабілетінің төмендеуі; депрессия; жоғары холестерин.

«Осының бәрін уақтылы емдесе, қауіп те азаяды. Яғни қан қысымын, диабетті емдейтін заманауи дәрілер, антидепрессанттар, статиндер деменциядан қорғайды. Көру мен естуді уақтылы түзету де деменция даму қаупін азайтады», — деп түсіндіреді ол.

Деменция дамуының келесі қауіп факторлары тобы — өмір салты. Бұл аурулар емес, өзгертуге тиіс әдеттер. Оларға мыналар жатады: темекі шегу; алкоголь ішу; семіздік (оны аурулар тізіміне де қосуға болады); қозғалысы аз өмір салты; әлеуметтік оқшаулану; ауаның ластануы.

«Дұрыс тамақтану, тұрақты дене жүктемесі деменциядан қорғайды. Ал артық салмақ жиі гипертония мен диабетке әкеледі, олар бірінші тізімде болған», — деп атап өтті дәрігер.

Соңғы қауіп факторы — білім деңгейінің төмендігі. Жолдасова бұл әрдайым ғылыми дәреженің болуы емес, мидың жаңа ақпарат пен жаңа тәжірибені сіңіру қабілеті маңызды екенін айтады.

Дәрігер қаншалықты көп дағды болса, деменция соншалықты алыс екенін атап өтеді. Кез келген дағды мен кез келген білім есептеледі. Жаңаны үйрену өмір бойы қажет, өйткені ол түрлі салалардан тұрады. Тек өз кәсібі бойынша ғана емес, кең қызығушылықтар шеңберіне ие болған жөн.

«Сізге шет тілдері немесе музыкалық аспаптар, немесе түрлі қолөнер, конструкторлар оңай берілуі мүмкін. Мен өзім Lego конструкторларын құмарта жинайтынымды білдім. Жақында сатылымда үлкен «Мыңжылдық сұңқары» ғарыш кемесін көрдім, бір күні сатып алармын немесе біреу сыйлар. Үнемі үйреніңіз, сіздің когнитивтік қорыңыз бір күні деменцияны сізден көп жылдарға алыстатады», — деп кеңес береді ол.

Бұған дейін Жолдасова антидепрессанттар туралы ең көп таралған қате түсініктерді атаған.